Części 1–3 opisały architekturę, która stała w miejscu dekadę. W 2025 roku Academy wydała ACES 2.0 — pierwszą fundamentalną przebudowę tego, jak scene-referred kolor trafia na ekran. Ten rozdział pokazuje, co i czemu się zmieniło.
RRT z Rozdziału 3 tego wykładu liczył tone mapping dla kanału R, G i B niezależnie. To dobrze działa dla kolorów neutralnych, ale przy bardzo nasyconych barwach — neonowe niebieskie światła, czerwone LED-y, jaskrawe kostiumy — jeden kanał (często niebieski) zbliżał się do sufitu wcześniej niż inne. Wynik: kolor nie tylko robił się jaśniejszy, ale zmieniał odcień, czasem aż do „zbrylonych” (clumpy), niepoprawnych barw. Kolorystom to zjawisko było znane jako „ACES look” — charakterystyczna, czasem niechciana desaturacja i cieplejszy odcień, szczególnie widoczne w skórze i mocno nasyconych światłach.
ACES 2.0 (wydane końcem kwietnia 2025, trafiające do narzędzi końcowych w ciągu 2025 roku) zastępuje dwuetapowy RRT+ODT jedną transformacją na format wyjściowy — Display Rendering Transform (DRT). Kluczowa zmiana pod maską: gamut mapping w przestrzeni JMH (Joint hue/chroma/lightness) — modelu percepcyjnym, w którym odcień, nasycenie i jasność są rozdzielone, zamiast trzech niezależnych kanałów RGB. Nasycone kolory kompresują się w stronę granicy gamutu gładko, po linii stałego odcienia, zamiast ścinać się kanał po kanale.
Od 6 sierpnia 2025 opiekę nad ACES przejęła Academy Software Foundation (ASWF) — ten sam dom, w którym rozwijane są OpenColorIO, OpenEXR i USD. To sygnał, że ACES jest teraz traktowany jako otwarta infrastruktura branżowa, nie projekt jednej instytucji.
Wsparcie rozjeżdża się w tempie typowym dla dużej zmiany branżowej: Blender 5.0+ ma ACES 2.0 wbudowane; DaVinci Resolve dodał wsparcie (rozwijane od bety w 2025); OCIO 2.5 (część VFX Reference Platform 2026) ma gotowe konfiguracje ACES 2.0; Autodesk Flame, SGO Mistika i narzędzia Pomfort (Silverstack/Livegrade) też je wspierają. Nuke i Houdini dostają je pośrednio, przez aktualizację OCIO.
Adopcja oprogramowania zmienia się z miesiąca na miesiąc — jeśli konkretny status wsparcia w Twoim narzędziu ma znaczenie, sprawdź dokumentację danego programu bezpośrednio.
Najczęstszy błąd w praktyce: pomylenie „Input Color Space” (część 2, IDT) z „Display/View Transform” (część 3, RRT+ODT albo teraz DRT) — albo zaaplikowanie tej samej transformacji dwa razy w dwóch różnych programach po drodze, co daje podwójnie skompresowany, wypłaszczony obraz. AgX w Blenderze (Dodatek E) powstał częściowo właśnie jako odpowiedź na desaturację z ACES 1.x, jeszcze przed wydaniem 2.0 — niektóre studia wybierały go świadomie jako domyślny widok zamiast klasycznego ACES.
To zamyka czterorozdziałowy wykład o ACES — od problemu wymiany kolorów, przez AP0/AP1 i RRT/ODT, po to, jak ACES 2.0 naprawił dekadę znanych narzeków. Razem z Dodatkiem E masz teraz kompletny obraz tego, co się dzieje z kolorem między Twoim rendererem a ekranem klienta.