Dlaczego szum gaussowski nie wygląda jak taśma, jak zrobić ziarno zależne od ekspozycji i skorelowane przestrzennie, i gdzie w łańcuchu je wstawić.
Generowanie ziarna bez pomiaru jest zgadywaniem, a pomiar zajmuje kilka minut. Potrzebne są trzy liczby i wszystkie trzy odczytuje się z gładkich fragmentów materiału.
Rozmiar struktury. Powiększ gładką powierzchnię w półtonie — ścianę, niebo, policzek — do skali, w której widać pojedyncze punkty, i oceń, ile pikseli zajmuje typowa struktura. Zwykle wypada jeden do trzech. Ta liczba jest promieniem rozmycia w kroku drugim.
Amplituda w trzech tonach. Zmierz odchylenie standardowe w małym prostokącie w cieniu, w półtonie i w świetle — na obszarach, które powinny być jednolite. Trzy liczby dają krzywą modulacji i od razu mówią, czy materiał pochodzi z taśmy (maksimum w środku), czy z matrycy (spadek ku światłom), jak opisuje Rozdział 29.
Proporcja między kanałami. Ten sam pomiar w kanałach osobno. Dla taśmy niebieski jest zwykle najsilniejszy i najgrubszy, dla matrycy po demozaikowaniu czerwony i niebieski są grubsze od zielonego. Proporcja bywa rzędu dwóch do jednego i jest widoczna, mimo że nikt jej świadomie nie sprawdza.
Wszystkie trzy pomiary trzeba zrobić na materiale przed korekcją barwną, jeśli tylko jest dostępny. Grading zmienia kontrast, a razem z nim amplitudę ziarna — więc pomiar na gotowym obrazie opisuje ziarno po przekształceniu, a nie takie, jakie było zarejestrowane.
Krok 1 — biały szum. Wygeneruj trzy niezależne warstwy szumu, po jednej na kanał. Niezależne, nie jedną powieloną — bo ziarno w trzech emulsjach powstaje osobno i nie jest skorelowane między kanałami.
Krok 2 — nadaj skalę. Rozmyj każdą warstwę promieniem zmierzonym w pierwszym pomiarze, a potem przywróć amplitudę, dzieląc przez jej odchylenie standardowe. Struktura ma teraz właściwą wielkość. Dla wyniku bliższego prawdzie odejmij dodatkowo wersję rozmytą mocniej — różnica dwóch rozmyć daje widmo z maksimum zamiast monotonicznie opadającego, o czym w bloku „Zaawansowane" w Rozdziale 29.
Krok 3 — moduluj jasnością. Pomnóż amplitudę przez krzywą wyznaczoną w drugim pomiarze. Dla taśmy jest to krzywa z maksimum w półtonach; wystarczy funkcja proporcjonalna do iloczynu jasności i jej dopełnienia, czyli t·(1−t), znormalizowana. Dla matrycy — krzywa opadająca jak odwrotność pierwiastka.
Krok 4 — wyrównaj kanały. Przeskaluj amplitudę każdego kanału zgodnie z trzecim pomiarem. Jeśli robisz tylko jedną poprawkę z tych trzech, niech to będzie krok trzeci; jeśli dwie — trzeci i drugi.
Krok 5 — dodaj. Ziarno dodaje się do obrazu, a nie miesza trybem zastępującym. Jest strukturą obrazu, nie warstwą nad nim.
Ziarno powstaje w warstwie czułej, czyli na samym końcu drogi optycznej. Wynika stąd jego miejsce w łańcuchu i warto je zapamiętać, bo różni się od intuicji.
| # | Operacja | Gdzie zachodzi naprawdę |
|---|---|---|
| 1 | Render | — |
| 2 | Głębia ostrości, rozmycie ruchu | w obiektywie |
| 3 | Aberracje, winietowanie | w obiektywie |
| 4 | Flara, ghosty, glare | w obiektywie |
| 5 | Dystorsja | w obiektywie |
| 6 | Halacja | za warstwą czułą |
| 7 | Ziarno | w warstwie czułej |
| 8 | Korekcja barwna | w postprodukcji |
Kolejność wynika z fizyki, nie z wygody. Każdy krok odpowiada realnemu miejscu w torze — i dlatego przestawienie dwóch sąsiednich zwykle widać.
Dwa miejsca w tej tabeli bywają mylone i oba warto sprawdzić.
Ziarno po korekcji barwnej to najczęstszy błąd. Grading zmienia kontrast, więc zmienia też amplitudę ziarna — a ziarno wstawione po nim tej zmiany nie dostaje i zachowuje się jak przyklejone. Objaw: przy podbiciu kontrastu w cieniach ziarno plate'u rośnie, a ziarno elementu nie.
Ziarno przed halacją to błąd rzadszy i subtelniejszy. Halacja powstaje za warstwą czułą, więc jej poświata jest gładka — ziarno nakłada się na nią, a nie odwrotnie. Poświata z nałożonym ziarnem wygląda poprawnie; poświata rozmywająca ziarno wygląda jak mgła nad obrazem.
Jedna warstwa na trzy kanały. Daje ziarno szare zamiast barwnego. Objaw jest subtelny w skali jeden do jednego i oczywisty po powiększeniu — a ponieważ kontrola jakości ogląda powiększenia, wychodzi zawsze.
Stała amplituda. Ziarno jednakowe w całym zakresie tonalnym. Objaw: element pasuje w jednym tonie i odstaje w pozostałych, a w plate'ach z taśmy najbardziej odstaje na twarzach — bo one leżą w półtonach, gdzie prawdziwe ziarno jest najsilniejsze.
Ziarno o rozmiarze jednego piksela. Znika po każdym przeskalowaniu i nie ma charakteru. Objaw: element wygląda poprawnie w rozdzielczości roboczej i gładko w dostawie, albo odwrotnie — zależnie od tego, w którą stronę szło skalowanie.
Ziarno animowane co drugą klatkę albo statyczne. Prawdziwe ziarno jest w każdej klatce inne, bo kryształki są w każdym kadrze taśmy inne. Ziarno statyczne czyta się jako brud na obiektywie; ziarno powtarzające się cyklicznie daje widoczne pulsowanie. Losowe ziarno na każdą klatkę jest jedyną poprawną opcją i nie kosztuje nic więcej.
Ostatnia uwaga dotyczy ilości. Kusi, żeby dać ziarna trochę mniej, niż jest w plate'cie — bo element wygląda wtedy „czyściej”. Jest to pomyłka co do celu: element ma nie wyglądać czysto, tylko tak samo. Jeśli jest jakikolwiek margines błędu, lepiej dać odrobinę za dużo niż za mało — nadmiar ziarna czyta się jako materiał, a niedomiar jako CG.