Pełna klasyfikacja WMO: rodzaje, gatunki, odmiany, cechy

Cała łacina w jednej tabeli: dziesięć rodzajów, gatunki, odmiany, cechy dodatkowe i chmury towarzyszące.

Dziesięć rodzajów · pełna tabela

Rodzaje i ich skróty

Piętro wysokie · podstawa 5–13 km · zawsze lód

Cirrus (Ci) — pierzasty — włókna, haczyki, pojedyncze pasma

Cirrocumulus (Cc) — pierzasto-kłębiasty — drobne ziarna poniżej 1°, bez cieni

Cirrostratus (Cs) — pierzasto-warstwowy — welon, daje halo, przepuszcza cienie

Piętro średnie · podstawa 2–7 km · woda i lód

Altocumulus (Ac) — średni kłębiasty — kłębki 1–5°, z cieniami

Altostratus (As) — średni warstwowy — mokre Słońce, brak cieni na ziemi

Piętro niskie · podstawa 0–2 km · głównie woda

Stratus (St) — warstwowy — jednolita niska warstwa, mżawka

Stratocumulus (Sc) — warstwowo-kłębiasty — bryły powyżej 5°, szczeliny

Nimbostratus (Ns) — warstwowy deszczowy — gruby, bezkształtny, opad ciągły

Budowa pionowa · podstawa nisko, wierzchołek wysoko

Cumulus (Cu) — kłębiasty — płaskie dno, kalafiorowa góra

Cumulonimbus (Cb) — kłębiasty deszczowy — kowadło, burza, grad

Gatunki · kształt i budowa

Najwyżej jeden na chmurę

Czternaście gatunków

fibratus — włóknisty, bez haczyków (Ci, Cs)

uncinus — haczykowaty, z gęstszą głową (Ci)

spissatus — zgęstniały, szarawy pod światło (Ci)

castellanus — z wieżyczkami; oznacza chwiejność (Ci, Cc, Ac, Sc)

floccus — kłaczki z postrzępionym spodem (Ci, Cc, Ac, Sc)

stratiformis — rozpostarty w warstwę (Cc, Ac, Sc)

nebulosus — mglisty, bez struktury (Cs, St)

lenticularis — soczewkowaty, gładki (Cc, Ac, Sc)

volutus — w formie poziomego walca (Sc, St)

fractus — postrzępiony (St, Cu)

humilis — niski, szerszy niż wyższy (Cu)

mediocris — umiarkowany (Cu)

congestus — spiętrzony, kalafiorowy (Cu)

calvus / capillatus — łysy / włóknisty wierzchołek (Cb)

Różnica calvus/capillatus to dokładnie moment zlodzenia wierzchołka z Rozdziału 17 — czyli granica między „jeszcze rośnie” a „to już burza”.

Odmiany i cechy

Układ, przezroczystość, doczepki

Dziewięć odmian · może ich być kilka naraz

intortus — poplątany · vertebratus — jak żebra

undulatus — falisty · radiatus — w równoległe pasma

lacunosus — z dziurami jak plaster miodu

duplicatus — w kilku warstwach jednocześnie

translucidus — przepuszcza zarys Słońca · perlucidus — z prześwitami · opacus — nieprzezroczysty

Cechy dodatkowe i chmury towarzyszące

incus — kowadło · mamma — wypukłości w dół

virga — opad nieosiągający ziemi · praecipitatio — opad osiągający ziemię

arcus — wał szkwałowy · tuba — lej

asperitas — falująca podstawa (od 2017) · fluctus — fale Kelvina-Helmholtza

cavum — dziura opadowa · murus — chmura ścianowa · cauda — ogon

pileus — czapeczka · velum — żagiel · pannus — strzępy

Chmury szczególne · pochodzenie

homogenitus — powstałe wskutek działalności człowieka (smugi kondensacyjne, chmury nad chłodniami)

homomutatus — przekształcone z homogenitus w rozległy welon

flammagenitus — nad pożarem (pyrocumulus)

cataractagenitus — nad wodospadem · silvagenitus — nad lasem

Pełny opis chmury to zdanie, nie etykieta: „Cumulonimbus capillatus incus mamma praecipitatio” znaczy chmura burzowa z włóknistym wierzchołkiem, kowadłem, wypukłościami i opadem sięgającym ziemi.

← Spis treści ↑ Rozdział 13: Dziesięć rodzajów, trzy piętra